«Πανελλήνιες και Προφορική Εξέταση: Το γραπτό που… μιλάει»

Τελική ευθεία για τις Πανελλήνιες Εξετάσεις 2026. Ως υποψήφιοι καλείστε να διαχειριστείτε το άγχος των ημερών. Εύκολο να το λέει κανείς, δύσκολο στην πράξη. Το άγχος, βέβαια, δεν πηγάζει μόνο από την ανησυχία για το βαθμό ανταπόκρισής σας στο γνωστικό κομμάτι, αλλά εξαρτάται και από άλλους παράγοντες.  Τα παιδιά που εξετάζεστε προφορικά, συχνά, δε γνωρίζετε όλες τις λεπτομέρειες για τη διαδικασία που ακολουθείται κι αυτό σας επιβαρύνει ψυχολογικά. Ακολουθούν απαντήσεις σε ερωτήματα που συχνά διατυπώνετε και ίσως φανούν βοηθητικά.

• Πώς είμαι σίγουρος ότι θα εξεταστώ προφορικά;

Έχοντας καταθέσει τη σχετική αίτηση για προφορική εξέταση και τη γνωμάτευση- απόφαση από το οικείο Κέντρο Διεπιστημονικής Αξιολόγησης, Συμβουλευτικής και Υποστήριξης (ΚΕΔΑΣΥ) και αφού έχουν ελεγχθεί για τη νομιμότητά τους, η Διεύθυνση του σχολείου σου έχει ενημερώσει την οικεία ΕΕΔΕ, για να δρομολογηθεί η προφορική εξέτασή σου.

• Πώς θα γνωρίζω το εξεταστικό κέντρο που ανήκω;

Ο Διευθυντής του Λυκείου οφείλει να σε ενημερώσει προσωπικά για τον χώρο εξέτασής σου, ενώ θα αναρτηθεί και σχετική ανακοίνωση στον πίνακα ανακοινώσεων του σχολείου. Επίσης, στο δελτίο εξεταζομένου που θα λάβεις θα αναγράφεται το Βαθμολογικό ή το Ειδικό Εξεταστικό κέντρο που ανήκεις.

• Προσέρχομαι την ίδια ώρα στο εξεταστικό κέντρο με τους συνυποψήφιούς μου;

Προσέρχεσαι στο εξεταστικό κέντρο και εισέρχεσαι στην αίθουσα εξέτασης την ίδια ώρα με τους λοιπούς εξεταζομένους. Θα σου χορηγηθεί το τετράδιο με τα ατομικά σου στοιχεία και μετά τον έλεγχο ταυτοπροσωπίας και ορθής αναγραφής των ατομικών στοιχείων, αυτά θα καλυφθούν με αδιαφανές αυτοκόλλητο με σκοπό την ανωνυμία του τετραδίου.

• Ποια είναι η συνολική διάρκεια εξέτασής μου;

Ο χρόνος που έχεις στη διάθεσή σου περιλαμβάνει το χρόνο προετοιμασίας σου και το χρόνο αξιολόγησης- βαθμολόγησης. Ο χρόνος προετοιμασίας ισούται τουλάχιστον με το χρόνο δυνατής αποχώρησης των υποψηφίων και δε μπορεί να υπερβαίνει τις τρεις ώρες. Σε αυτή τη διάρκεια, έχεις τη δυνατότητα να μελετήσεις τα θέματα, να τα κατανοήσεις, ακόμα και να κρατήσεις σημειώσεις στο τετράδιο που μπορεί να σε βοηθήσουν κατά την προφορική εξέταση ενώπιον της επιτροπής.

• Κατανοώ καλύτερα τα ερωτήματα, όταν τα διαβάζει κάποιος άλλος. Υπάρχει αυτή η δυνατότητα;

Με τη διανομή των θεμάτων αρχίζει και ο χρόνος εξέτασης. Οι επιτηρητές μπορούν να αναγνώσουν τα θέματα αν τους το ζητήσεις, σύμφωνα με τις οδηγίες που θα τους έχουν δοθεί στην αρχική ενημέρωσή τους από τους ειδικούς.

• Πολλές φορές αποσπάται εύκολα η προσοχή μου. Υπάρχει δυνατότητα να εξεταστώ μόνος μου σε ξεχωριστή αίθουσα;

Δυστυχώς, δεν υπάρχει η δυνατότητα να εξεταστείς μόνος σου σε ξεχωριστή αίθουσα. Οι επιτηρητές, όμως, είναι υπεύθυνοι για την τήρηση της τάξης και της ομαλότητας της εξέτασης όσο μελετάς τα θέματα και προετοιμάζεσαι για να παρουσιαστείς στην επιτροπή. Οι επιτηρητές θα σε βοηθήσουν να συγκεντρωθείς και θα σου υπενθυμίζουν την τήρηση του χρόνου.

• Θα πρέπει να παρέλθει το τρίωρο για να εξεταστώ από την Επιτροπή;

Δεν είναι υποχρεωτικό να εξαντλήσεις το τρίωρο, για να εξεταστείς προφορικά. Ορίζεται ο χρόνος δυνατής αποχώρησης για όλους τους υποψηφίους. Από τη στιγμή που θα παρέλθει αυτός ο χρόνος κι εφόσον νιώθεις έτοιμος, μπορείς να ζητήσεις την προφορική σου εξέταση. Μετά το αίτημά σου, θα μεταφερθείς στην αίθουσα όπου παρευρίσκονται τα μέλη της Επιτροπής Εξέτασης. Εννοείται πως οι υποψήφιοι που εξετάζεστε προφορικά προσέρχεστε ξεχωριστά στην αίθουσα και δεν υπάρχει δυνατότητα επικοινωνίας μεταξύ σας.

• Ποιοι απαρτίζουν την Επιτροπή Εξέτασης;

Στην αίθουσα εξέτασης θα συναντήσεις την Επιτροπή, η οποία απαρτίζεται απαραιτήτως από τους τρεις βαθμολογητές κι αν ο αριθμός των επιτροπών το επιτρέπει, παραβρίσκεται και ο Πρόεδρος ή ο γραμματέας της επιτροπής ή και οι δύο. Επίσης, μπορεί να παρίσταται και ένας Σύμβουλος Εκπαίδευσης Ειδικής Αγωγής και Ενταξιακής Εκπαίδευσης ή ο Προϊστάμενος του ΚΕΔΑΣΥ ή εκπαιδευτικός Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης ο οποίος υπηρετεί στο ΚΕΔΑΣΥ, για τη παροχή διευκρινίσεων ή επεξηγήσεων σε θέματα ειδικών εκπαιδευτικών αναγκών, την ενημέρωση των μελών πριν την παράδοση των θεμάτων για τη φύση των δυσκολιών των μαθητών και όποτε άλλοτε ζητηθεί από την επιτροπή. Σε κάθε περίπτωση, να γνωρίζεις πως δε μπορεί να συμμετέχει στις Επιτροπές του Βαθμολογικού Κέντρου όποιος έχει συγγένεια εξ αίματος ή εξ αγχιστείας μέχρι και τρίτου βαθμού με υποψήφιο, ή καθηγητής που δίδασκε στο σχολείο που φοιτούσε εξεταζόμενος υποψήφιος ή καθηγητής που μπορεί να έχει οποιαδήποτε άλλη μορφή γνωριμίας με εξεταζόμενο υποψήφιο.

• Στη διάρκεια της σχολικής χρονιάς είχα εκπαιδευτικό Παράλληλης Στήριξης. Υπάρχει η δυνατότητα να παρίσταται στη διαδικασία;

Ο εκπαιδευτικός Παράλληλης Στήριξης έχει τη δυνατότητα να παραβρίσκεται στη διαδικασία, χωρίς να συμμετέχει σε αυτή. Δεν παρεμβαίνει, δεν εξηγεί και δε μπορεί να σε βοηθήσει.  Στην περίπτωση, μάλιστα, που βρίσκεσαι στο φάσμα του Αυτισμού ο εκπαιδευτικός Παράλληλης στήριξης θα σε βοηθήσει να εξοικειωθείς με το περιβάλλον, ενώ με μη λεκτικές παραινέσεις και οπτικούς δείκτες που έχετε καθιερώσει μεταξύ σας θα είναι πιο εύκολο να ανταποκριθείς αποτελεσματικότερα στη διαδικασία.

• Πώς γίνεται η εξέταση;

Αναπτύσσεις προφορικά στα τρία μέλη- εξεταστές τις απαντήσεις σου στα θέματα με όποια σειρά εσύ επιθυμείς. Μπορείς να συμβουλεύεσαι τις σημειώσεις που έχεις κρατήσει στο τετράδιο εξεταζομένου. Όταν ολοκληρωθεί η διαδικασία παραδίδεις το τετράδιο στον Πρόεδρο ή στον γραμματέα και αποχωρείς από την αίθουσα. Ο Πρόεδρος το παραδίδει στον πρώτο βαθμολογητή, ώστε να αναγράψει το συνολικό βαθμό και την αναλυτική βαθμολογία που έδωσε στον εξετασθέντα. Κατόπιν, το τετράδιο επιστρέφει στον Πρόεδρο και αφού τοποθετηθεί αδιαφανές αυτοκόλλητο στους βαθμούς, παραδίδεται στον δεύτερο βαθμολογητή και ακολουθείται η ίδια διαδικασία. Αν μετά την παράδοση κι από τον δεύτερο βαθμολογητή, ο Πρόεδρος διαπιστώσει διαφορά μεταξύ των δύο βαθμολογιών μεγαλύτερη των δώδεκα μονάδων, τότε παραδίδεται και σε τρίτο βαθμολογητή για αναβαθμολόγηση.

• Ανήκω στους μαθητές με Διαταραχές Αυτιστικού Φάσματος. Υπάρχει κάποια ειδική πρόβλεψη για μένα;

Κατά τη διάρκεια της τρίωρης προετοιμασίας επιτρέπονται οι ρουτίνες που σε βοηθούν, όπως το να έχει ένα συγκεκριμένο αντικείμενο πάνω στο θρανίο σου ή συγκεκριμένη θέση σε σχέση με το φωτισμό, εφόσον δεν παραβιάζουν τους γενικούς κανονισμούς. Αποφεύγονται ερεθίσματα που μπορεί να παρενοχλήσουν τη συγκέντρωσή σου. Κατά την αξιολόγηση- βαθμολόγηση, οι ερωτήσεις διατυπώνονται σύντομα και συγκεκριμένα και αποφεύγονται οι γενικού τύπου ερωτήσεις. Παρέχεται μικρός χρόνος αναμονής ή σιωπής προκειμένου να απαντήσεις. Τέλος, μπορείς να συνοδεύεσαι από τον εκπαιδευτικό Παράλληλης Στήριξης, όπως προαναφέρθηκε.

• Εξετάζομαι και σε ειδικό μάθημα. Ισχύει η ίδια διαδικασία;

Στα ειδικά μαθήματα των ξένων γλωσσών, όπως επίσης και στο μουσικό μάθημα « Μουσική Αντίληψη, Θεωρία και Αρμονίας», εξετάζεσαι με την ίδια διαδικασία προφορικά. Κατά την εξέταση των ειδικών μαθημάτων « Ελεύθερο Σχέδιο» και « Γραμμικό σχέδιο» που απαιτούν σχεδιαστική αποτύπωση, αν η Επιτροπή Εξέτασης διαπιστώσει ότι υπάρχει δυσκολία στην κατανόηση των οδηγιών, δίνεται επαρκής χρόνος για την σχεδιαστική απόδοση.

• Υπάρχει η εντύπωση ότι είναι πιο επιεικής η αξιολόγηση στην προφορική εξέταση. Αληθεύει;

Η διαφοροποίηση των διαδικασιών έχουν στόχο να σου δώσουν την δυνατότητα να εξωτερικεύσεις προφορικά τις γνώσεις, που λόγω πάθησης αδυνατείς να εξωτερικεύσεις με τον γραπτό λόγο. Σε καμία περίπτωση δεν τίθεται θέμα επιεικούς αξιολόγησης ή άλλης μορφής ιδιαίτερης μεταχείρισης. Μην επιτρέψεις σε κανέναν να υποβαθμίσει το αποτέλεσμα της προσπάθειας που κατέβαλες σε όλη τη διάρκεια της απαιτητικής αυτής χρονιάς.

Έχεις πλέον τις απαραίτητες πληροφορίες για τη διαδικασία. Επικεντρώσου, τώρα, στο διάβασμα, ακολούθησε το πρόγραμμα επαναλήψεων που έχεις θέσει, πες συγχαρητήρια στον εαυτό σου για την προσπάθεια που κατέβαλες και φτάσε στο τέλος της διαδρομής χωρίς να ξεχνάς πως « Οι Πανελλαδικές δεν είναι το τέλος, αλλά η αρχή…».

Η επιστημονική ομάδα της EMPLOY EDU Σύμβουλοι Εκπαίδευσης & Σταδιοδρομίας παραμένουμε στη διάθεσή σου για οτιδήποτε μπορεί να σε απασχολεί. Θα σε συναντήσουμε στο τέλος της διαδρομής, στη συμπλήρωση του μηχανογραφικού σου δελτίου. Να θυμάσαι πως η επιτυχία κρύβεται στις επιλογές σου! Σου ευχόμαστε επιτυχία!

Μπάτζιου Ιωάννα, Σύμβουλος Επαγγελματικού Προσανατολισμού της EMPLOY EDU Σύμβουλοι Εκπαίδευσης και Σταδιοδρομίας